نوشته شده توسط: مهرداد مقدسی
کلیسای اولیه که همه مسیحیان در آن مجتمع می شدند یکی بود و همه مردم در الوهیت و یکپارچگی به دعا و ستایش خداوند در آن می پرداختند.
اما به تدریج با بروز عقاید گوناگون و جمع شدن افراد به گرد همفکران خود که همیشه هم از پندار و اندیشه دینی و معنویت سرچشمه نمی گرفت این هم دلی و هم رایی در برخی نقاط پایان یافت و انشعاب کلیساها از درون کلیسای اصلی شروع شد.
به طور مثال حرکت کلیسای پروتستان و جداشدن آن از کلیسای آزاد در حدود قرن سوم میلادی، که البته این شاخه از مسیحیان اکنون با حدود 12000000 عضو بزرگترین جمعیت کلیسایی را در جهان تشکیل می دهد. ویا جدا شدن کلیسای ارتودکس که آن هم در اواخر 260 میلادی و در ارمنستان اتفاق افتاد.
در مورد پروتستان می توان گفت به طور دقیق تردر 1500 میلادی "مارتین لوتر" سبب جدایی پروتستان از بدنه اصلی کلیسا شد "لوتر" با ابراز عقایدی جدید به انشعابی منطقی دست زد. از جمله اینکه
چرا هر مسیحی نباید در خانه خود کتاب انجیل را داشته باشد؟ ودیگراینکه مسیحیان مجبور هستند سووال های خود را از کشیش بپرسند؟زیرا در آن زمان بزرگان کلیسا کتاب مقدس را برای عده خاصی تفسیر می کردند.
کلیساهای اولیه دولتی بودند بنابر این هر تصمیم که دولت می گرفت کلیسا ملزم به اجرای آن بود اما بعد از حرکت لوتر با ایجاد کلیساهای آزاد آنها قادر به اتخاذ تصمیمهای بدون وابستگی و اجبار شدند.
کلیساهای اولیه همچون اکثر کلیساهای دولتی زیر نظر بزرگان کلیسا چون پاپ قرار دارند و یا کلیساهای ارتودکس که هم اکنون یعنی 2015 زیر نظر اسقف اعظم در بلغارستان می باشد و در هر کشور یک والا مقام به نیابت اسقف اعظم بلغارستان به هدایت و رهبری اعضا می پردازد.
در مورد پروتستان این موضوع به کلی متفاوت است و اصلا یک شخص خاص وجود ندارد که همه زیر نظر او باشند ویا به عنوان حاکم اصلی کلیسا باشد اما در هر کشور یک شورا وجود دارد که اداره امور جاری را به عهده دارد. به طور مثال در سوئد وکلیسای پروتستانی پینگست در حال حاضریعنی 1/1/2015 " پله هورناک" بالاتر از همه می نشیند واداره امور جاری را به عهده دارد اما "پله" به لحاظ مقام و مرتبت هیچ برتری نسبت به سایر کشیش ها ندارد. ولی یک نظر همگانی در کلیسای پینگست سوئد در مورد" پله "هست و این نظر آن است که هر جا "پله هورناک" قدم می گذارد کلیسا رشد می کند، چه به لحاظ روحانی و چه به لحاظ تعداد اعضا کلیسایی.
پینگست که منشا و پیدایی آن به واقعه پنطیکاست بر می گردد در واقع بر مبنای واقعه تاریخی نوشته شده در کتاب مقدس است در اعمال رسولان و اشاره دارد به زمان قیام عیسی مسیح و این گفته او که در من بمانید تا روح القدس را نزدتان بفرستم و همانطور که می دانیم هفت هفته یعنی 49 روز بعد از قیام مسیح زمانیکه شاگردان در بالاخانه ای به دعا پرداخته بودند و روح خدا بر آنان نازل می شود که این واقعه " پنطیکاست" گفته می شود و چون در عید معروف یهودی یعنی عیدپنجاهه پطرس موعظه معروف خود را انجام می دهد و در یک زمان بیش از 3000 نفر ایمان می آورند عید پنجاهه را "عید پینگست" هم می نامند.
و از دیگر شاخه ها می توان به اعضا کلیسایی کاریزماتیک اشاره کرد که اعتقاد به کاملیت کتاب مقدس دارند و این شاخه بسیار فعال نیز می باشند.
اما تفاوت ها در کلیساها از جمله کاتولیک، ارتودکس و پروتستان چیست؟ و آیا در بنیاد وارکان اصلی مسیحیت بین این شاخه ها اختلاف اساسی وجود دارد؟
در جواب باید گفت: خیر، هرگز اختلاف اساسی و بنیادین در میان این شاخه ها و طرز تفکرها وجود ندارد محوریت و مرکزیت تمام آنها یک چیز است و آن هم مسیح است.
کاتولیک در بیان مقام "مریم "مادر عیسی مسیح عمیق تر نگریسته و در ایجاد ارتباط انسان با خداوند برای مریم جایگاهی خاص در نظر می گیرد و به قداست مریم ارج فراوان می نهد.همچنین در آیین کاتولیک تشریفات و چگونگی ارج نهادن به مقام خداوند اهمیت بسیار دارد.
ارتودکس نیزچون کاتولیک ، مراسم خاص و لباس های خاص را بیشتر می پسندند واجرای مراسمی چون دود کردن عود را هنگام دعا و پرستش انجام می دهند.همچنین ارتودکس ها درتاریخ زادروز عیسی مسیح با بقیه مسیحیان یعنی 25 دسامبر، اختلاف نظر دارند و هفتم ژانویه را برای این روز عزیز در نظر می گیرند.
کلیساهای پروتستان نیز به روش ها و الگوهای ایمانی خاص خود اعتقاد دارند.
دربیان این تفاوت ها به مقاله ارزشمند خواهر ندا عطایی با عنوان "پروتستان و چگونگی پیدایش آن" می پردازیم چرا که در این مقاله چگونگی تفاوت در بین این جمعیت های کلیسایی به خوبی بیان شده است.
تاریخ پیدایش باور مسیحیت به 2000 سال پیش بر میگردد و اولین کلیسا ، کلیسای کاتولیک بوده با قوانین سخت که کلیسا و پاپ محور اصلی آن را تشکیل می دادند و بر اثر سخت گیریها گاهی خارج از گفته های کتاب مقدس نیز عمل می کردند.
تا اینکه در سال 1546 میلادی ، از کشور آلمان ، مارتین لوتر حرکتی در اعتراض به قوانین کلیسا انجام داد و در نهضتی جدید ، کلیسای پروتستان پایه گذاری شد و چون در تلاش بود، کلیسا را بر پایه آموزه های کتاب مقدس اصلاح کند ، حرکت او را "نهضت انجیلی" نیز نامیده اند.
پروتستان یک واژه فرانسوی ومعنای لاتین آن "معترض" است ، و لوتر به جهت اعتراض به عملکرد نادرست متصدیان کلیسای کاتولیک ، برعلیه فروش آمرزش نامه به مردم و خارج کردن کلیساها از زیر نظر کلیسای روم ، حرکتی عظیم در جهان مسیحیت انجام داد.امروزه پروتستانها بر این باورند که لوتر آنها را از اسارت کلیسای روم رهانیده.او تا جایی که امکان داشت تعلیمات انجیل را از تصرفات آنهایی که خود را مظهر تقوی میدانستند پاک کرد. گفتنی است لوتر دشمن سرسخت یهودیان بود.
لوتر اعلامیه ای مشتمل بر 95 ماده ارائه داد . برخی از پیشنهادات او برخلاف ایمان کاتولیک ها و غیر قابل قبول بود ولی نکات تازه ای درآن وجود داشت. از قبیل :
ـ نجات فقط از راه ایمان به دست میآید.
ـ کتاب مقدس تنها منبع ایمان مسیحی است .
ـ در مراسم عشای ربانی همه ایمانداران می توانند شرکت نمایند.
ـ رهبانیت و نذر کردن برای آن باطل است .
ـ افراد غیر روحانی باید نقش مهمتری در مراسم عبادی داشته باشند.
- ازدواج کشیشان پروتستان برخلاف کاتولیک ها بلامانع است.
- پاپ قدرت الهی ندارد.
ـ کلیساهای محلی باید از کلیسای روم مستقل شوند...
ـ اعتراف به گناه نزد پروتستان ها واجب نیست وبرخی از اعمال کاتولیکی مانند اعتراف به گناه دربرابرکشیش مردود است .
ـ باید با کارهای غیر قانونی مانند «بخشش نامهها» و فروش مقام های روحانی برخورد شود.
در مواردی اساسی بین باورهای پروتستان و کاتولیک تفاوت هایی وجود دارد مثل:
- پروتستانها ریاست پاپ بر کلیساها را نمی پذیرند و اعتقادی به پاکی او از گناه ندارند.
- پروتستان ها معتقدند که روح القدس هم از پدر و هم از پسر صادر می شود.
- در رابطه با کتاب مقدس معتقدند که ایمانداربه کمک روح القدس قادر به تفسیر کتاب مقدس است و برهمین اصل، هر مسیحی می تواند پیام کتاب مقدس را به وجدان شخص خود دریابد.
- از بین آیین های هفت گانه مقدس در کلیسا فقط تعمید و عشای ربانی را آیین مقدس می دانند. گرچه برخی از اعمال را نیز انجام می دهند. اما یک رسم مقدس به حساب نمی آورند.
- دعا برای مردگان که در کلیسای کاتولیک مرسوم است در پروتستانها فاقد ارزش است.
- پروتستان ها به برزخ اعتقادی ندارند.
- از نظر پروتستان ها مریم زن یکتاپرستی بود که برگزیده خداوند برای نجات انسان شد ولی واسطه برای دعاها نیست.
- پروتستان ها در امور تشکیلات کلیسا دموکراسی را رعایت میکنند.
- اساس آموزه ها، نزد پروتستانها کتاب مقدس است، نه بیانیههای کلیسا، ولی نزد کاتولیکها از بیانیههای شوراها و فتواهای روحانیان نیزگرفته میشود.
تفاوت های اساسی که بین کلیسای پروتستان و دیگرباورهای مسیحیت است ، عبارتند از: اعتقاد به برزخ و تفسیر کتاب مقدس و عشای ربانی(در این مراسم ، کلیسای کاتولیک ، فقط به ایماندارکاتولیک نان و شراب می دهند) ، تعمید ، چگونگی عمل توبه و در تعداد آیین های مقدس و همچنین دعا برای مردگان که با هم فرق هایی دارند.
تفاوت اساسی پروتستان با دیگر شاخه های مسیحیت از رابطه مستقیم فرد ایماندار با مسیح سرچشمه میگیرد: ۱.) تنها انجیل سرچشمه تعالیم است ۲.) تنها از طریق رحمت مسیح رستگاری حاصل میشود ۳.) همه ایمانداران در مقام کشیش هستند.
امروزه کلیسای پروتستان بیشترین ایمانداران به مسیح را دارد.ولی با گذشت از این تفاوت ها و اختلاف نظرها همگی در یک باور مشترک هستند وآن الوهیت عیسی مسیح و خداوندی اوست.
به جهت آشنایی خوانندگان با تفاوت های این آیین ها علاوه برتعاریف زیبایی که از این نویسنده داشتیم می توان این را هم افزود که هر کدام از این آیین ها خود به چند بخش یا شاخه دیگر تقسیم شده اند مثلا در مورد کشور سوئد می توان گفت دراین کشور بیش از 15 کلیسای پروتستانی وجود دارد
از جمله میخون شیرکان، پینگست شیرکان ،هوگوشیرکان،آلیانس،فالا شیرکان و...
که البته در همه این کلیسا ها تفاوت های کوچکی به لحاظ روشها و نه در قوانین کلی وجود دارد از جمله در نوع و چگونگی و اجرا سرودهای پرستشی و یا چگونگی تعمید که در بعضی کلیساها مثل کلیسای پینگست که تنها در صورت رسیدن به بلوغ فکری و انتخاب فرد از روی درایت و آگاهی انجام می شود آن هم با ورود کامل بدن به آب یعنی شبیه غسل عیسی مسیح توسط یحیی در صورتی که دربرخی کلیساهای پروتستانی مثل "میخون" یا همان "میسیونری" یکبار زمانیکه کودک به دنیا می آید تعمید آب می گیرد و یکبار هم زمانیکه همان کودک به بلوغ فکری رسید و خودش خواست و انتخاب کرد.
به مثالی دیگر می پردازیم، شروع حرکت در پنطیکاست مبنی بر وجود روح القدس در ایمان مسیحی است. ایمانداران کلیساهای پنطیکاست معتقدند بعد از عروج عیسی مسیح به آسمان هنگامی که یاران و پیروان او دریک بالاخانه گرد هم جمع شدند و به چندین روز به طور دسته جمعی به دعا پرداختند وبه همین خاطراز آسمان روح القدس بر این جمع کلیسایی نازل شده و در اثر این هدیه آسمانی آنان شروع به سخن گفتن به زبان های مختلف کردند و روح القدس را که به گفته عیسی مسیح بعد از عروج او به آسمان به ایمانداران نازل خواهد شد دریافتند بنابر این قدرت ارتباط نزدیک با خداوند و فهم کلام خدا به همه ایمانداران داده شده است و این قدرت نمی تواند در ید سران و بزرگان کلیسا محصور بماند اما تا مدت زیادی مسیحیان بر این باور بودن تا حدود 200 سال پیش در آمریکا و سپس، حدود 150 سال پیش در سوئد گروه هایی به این باور رسیدند که ارتباط مستقیم وبه اصطلاح رخ به رخ تنها برای اسقف ها و سران کلیسا نیست.اعتقاد به دست نخورده ماندن کلام خدا در کتاب مقدس از دیگر باورهای این گروه از مسیحیان می باشد.
در این میان هستند فرقه هایی که با نام مسیحیت و به موازات آن سعی در رشد دارند به عنوان مثال پیروان یهوه ویتتنه که بخشی از کتاب مقدس را قبول ندارند وبا اتکا بر چند بخش از کتاب مقدس سعی در اظهار آیینی جدید دارند در حالی که این به نحوی آشکار دست بردن در کلام می باشد.
شاهدان یهوه به تثلیث اعتقاد ندارند و عیسی و روح القدس را نیز به عنوان خداوند نمی پذیرند. همچنین معتقدند که تنها 124000 نفر به ملکوت خدا خواهند رسید و این افراد از قبل انتخاب شده توسط خدا هستند و کسی هم نمی تواند با اعمال خوب در شمار این افراد واقع شوند.
مورمون ها نیز با داشتن پیامبر در عصر حاضر به نوبه خود با این کلام عیسی به مخالفت برخاسته اند که فرمود : لکن در میان قوم، انبیای کَذَبِه نیز بودند، چنانکه در میان شما هم معلّمان کَذَبَه خواهند بود که بدعتهای مهلک را خُفیةً خواهند آورد،... دوم پطرس 2، 1
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر